ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG SỤN KHỚP BẰNG TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN TỪ MÔ MỠ

Chức năng cơ của sụn khớp giúp làm giảm lực ma sát của khớp trong các cử động sinh hoạt hằng ngày. Ở khớp gối, sụn phải chịu lực gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể trong vài chục năm. Mô liên kết sụn khớp được duy trì bởi các tế bào sụn nằm rải rác bên trong, tuy nhiên khả năng tái tạo của sụn khớp rất kém do không có mạch máu nuôi hay không có nguồn các tế bào gốc để sửa chữa các tổn thương. Các tổn thương sụn khớp có thể gây đau, mất chức năng khớp, về lâu dài dẫn đến thoái hóa khớp.

 

Có nhiều phương pháp đã được nghiên cứu nhằm kéo dài thời điểm phải thay khớp của bệnh nhân. Ở khớp gối để kích thích quá trình tái tạo mô sụn khớp, có các kỹ thuật nhằm tạo nên sự chảy máu và hình thành cục máu đông như khoan kích thích tủy xương dưới sụn, hay ghép sụn tự thân lấy từ vùng không chịu lực gần đó hay nuôi cấy tế bào sụn. Kỹ thuật khoan xương kích thích tủy cho kết quả làm lành vị trí tổn thương sụn bằng mô xơ nên không giống bình thường về cơ học vì vậy chỉ thích hợp cho những tổn thương sụn khớp nhỏ., Ghép sụn xương tự thân có thể làm nặng thêm tình trạng thoái hóa khớp gối sẵn có.


 

Thực trạng hiện nay

Ghép tế bào sụn nuôi cấy điều trị tổn thương sụn khớp đã được áp dụng từ những năm 1994, tế bào sụn được được nuôi cấy nhân lên về số lượng trước khi bơm vào khớp trước khi được bơm vào khớp.

Nghiên cứu gần đây cho thấy sự hiện diện của các tế bào tiền biệt hóa trong mô mỡ của cơ thể, các tế bào này gọi là các tế bào trung mô có nguồn gốc mô mỡ ADAS (Adipose-derived adult stromal). Các tế bào này có sự hiện diện của các tính chất bề mặt cũng như khả năng biệt hóa như các tế bào gốc khác trong cơ thể. Trong điều kiện nuôi cấy đặc biệt, các tế bào ADAS có thể biệt hóa thành các loại tế bào khác nhau như tế bào sụn, nguyên bào xương, tế bào mỡ, thần kinh và tế bào cơ (hình).Do tế bào gốc ngọai biên có nguồn gốc từ mô mỡ khi được họat hóa cũng có thể nhận biết bằng kháng thể đơn dòng đặc trưng , nên  ta có thể sử dụng kỹ thuật flow cytometry để chứng minh sự hiện diện cũng chúng sau khi được nuôi cấy.Tế bào gốc mô mỡ tự thân đã mở ra một hướng mới để điều trị thoái khớp: Điều trị bảo tồn. Nó bổ sung một mắt xích quan trọng cho chuỗi liệu pháp hiện tại.

Tế bào gốc của chính bệnh nhân được thu thập từ mô mỡ, sau đó được kích hoạt và đưa vào ổ khớp. Dưới sự kích thích của các tác nhân tại chỗ tế bào gốc phát huy một số tác dụng khác nhau: biệt hóa thành tế bào sụn, tế bào xương, chống viêm; kích thích mô tại chỗ phát triển (thông qua việc tiết ra các yếu tố tăng trưởng…). Như vậy phương pháp này có các ưu điểm vượt trội so với các phương pháp trên ở chỗ nó giải quyết được tận gốc tổn thương sụn khớp vốn là nguyên nhân gây bệnh thoái khớp.

Với tỷ lệ mắc bệnh rất cao trong dân cư, khi ứng dụng rộng rãi kỹ thuật điều trị này, chúng ta sẽ mang lại lợi ích lơn cho bệnh nhân bị tổn thương xương sụn, trả bệnh nhân về cuộc sống xã hội khỏe mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống

Từ đầu năm 2012 Bệnh viện ĐHYD đã áp dụng cho hơn 20 trường hợp, tất cả điiều cho kết quả tốt, bệnh nhân phục hồi chức năng khớp gối đạt 80-90% so với bình thường