NỘI SOI GHÉP SỤN XƯƠNG TỰ THÂN ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG SỤN KHỚP GỐI

NỘI SOI GHÉP SỤN XƯƠNG TỰ THÂN ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG SỤN KHỚP TRONG THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Giới thiệu

Sụn khớp gối bao gồm phần sụn bọc lại ở đầu dưới xương đùi, đầu trên xương chày và mặt sau xương bánh chè. Bình thường sụn khớp rất trơn láng, độ ma sát  giữa 2 mặt sụn khi chà lên nhau chỉ bằng 1/5 so với độ ma sát giữa 2 viên nước đá. Sụn khớp được cấu tạo chủ yếu là dịch, nó giúp hấp thu phần lớn lực tác động lên 2 đầu xương, Điều này đảm bảo cho sự chuyển động liên tục của khớp gối trong hoạt động hằng ngày.

 

Sụn khớp có thể bị tổn thương khi bị chấn thương hay thoái hóa trong quá trình sinh hoạt, vận động hằng ngày nhưng nó lại không có khả năng phục hồi lại như cũ. Tổn thương diễn tiến năng dần, có thể bộc lộ phần xương bên dưới. Khi lớp sụn bị tổn thương, khớp gối sẽ mất sự cử động trơn láng  và mất khả năng hấp thu lực khi vận động. Người bệnh sẽ biển hiện sưng đau khớp gối khi vận động nhiều, đặc biệt là khi lên xuống cầu thang hay ngồi xổm (sụn khớp bánh chè-rãnh lồi cầu đùi bị tổn thương). Bệnh nhân có thể có triệu chứng kẹt khớp do sụn bong rời ra trong khớp gối, về lâu dài có thể dẫn đến hạn chế vận động và teo cơ.
Các tổn thương cơ học thường gặp dẫn đến tổn thương sun: đứt dây chằng chéo khớp gối, rách sụn chêm, viêm họac mạc khớp (plica). Các bệnh lý thường gặp gây tổn thương sụn: viêm sụn bóc tách, thấp khớp, viêm đa khớp dạng thấp.

Phương pháp điều trị hiện nay

Hiện nay phương pháp điều trị phổ biến là nội soi cắt lọc khớp, có thể khoan kích thích tủy kèm theo, phương pháp này có thể giúp giảm đau trong vài năm do phần sụn phục hồi chỉ là phần mô xơ sụn chứ không phải là mô sụn bình thường nên khả năng chịu lực kém. Diễn tiến của tổn thương theo chiều hướng nặng dần, có thể cần phải thay khớp để phục hồi lại chức năng của khớp gối.

Kỹ thuật ghép sụn xương tự thân qua nội soi

Đây là kỹ thuật ghép khối xương có phần sụn khớp phủ ở phía trên, mảnh ghép hình trụ này được lấy ở phần sụn khớp ít chịu lực của khớp gối nhờ dụng cụ ghép (hinh1,2), Phẫu thuật viên sẽ quyết định cần phải ghép một hay nhiều khối tùy thuộc vào kích thước của tổn thương ở vùng chịu lực.

Bệnh viện ĐHYD TPHCM đã áp dụng kỹ thuật ghép sụn xương này từ năm 2008 và đạt được kết quả rất tốt.

Chỉ định: Bệnh nhân thoái hóa khớp gối không đáp ứng với điều trị nội khoa, chụp MRI ghi nhận có tổn thương sụn độ III, IV có diện tích 1-3 cm ở vùng chịu lực

Chống chỉ định: Tổn thương sụn khớp do bệnh hệ thống, tự miễn. Bệnh nhân có bệnh nội khoa nặng, chống chỉ định phẫu thuật, tổn thương vẹo trục khớp gối

  

Hình 1 : Dụng cụ ghép sụn qua nội soi -Vị trí mảnh sụn cho và nhận ở khớp gối.

 

Hình 2: Mảnh ghép thu được bao gồm khối xương liền với mô sụn

Đây là phương pháp duy nhất có thể phục hồi được mô sụn bình thường bị tổn thương hiện nay. So với phương pháp cắt lọc và khoan kích thích tủy đang được sử dụng rộng rãi thì phương pháp này có kết quả tốt hơn, các nghiên cứu gần đây cho thấy 93% bệnh nhân ghép sụn  bệnh nhân có thể quay trở lại hoạt động hàng ngày và chơi thể thao so với 52 % ở bệnh nhân khoan kích thích tủy.

Mặc dù đây là phẫu thuật hoàn toàn nội soi, nhưng bệnh nhân cần phải đi chống nạng trong thời gian 6 tuần đầu để mô xương sụn ghép có thể lành dính với các mô xung quanh, đồng thời cần phải tập vật lý trị liệu để phục hồi cân bằng cân cơ và thay đổi dáng đi để tránh áp lực tì quá mức lên mặt sụn ghép. Quá trình phục hồi cần từ 4-6 tháng

         

                                                Hình 3: Mặt sụn khớp trước và sau khi ghép

Phẫu thuật nội soi ghép sụn xương tự thân điều trị tổn thương sụn khớp trong thoái hóa khớp gối là phẫu thuật hiện đại: ít xâm hại( mổ nội soi) và có hiệu quả cao. Bệnh nhân có thể tránh hoặc kéo dài thời điểm cần phải phẫu thuật thay khớp, giảm chi phí cho gia đình và xã hội.